Χάκερ μπορεί να χτυπήσουν και τα ρούτερ των σπιτιών μας – Η προειδοποίηση της ΕΕ

Ο κίνδυνος των κυβερνοεπιθέσεων μπορεί να επεκταθεί σύντομα και στις οικιακές συσκευές, προειδοποιεί ο επικεφαλής της ΕΕ για την κυβερνοασφάλεια, μετά το κύμα επιθέσεων που έπληξε τα ψυγεία σούπερ μάρκετ. Την Τρίτη, ο οργανισμός κάλεσε την Ευρώπη να αυξήσει τις επενδύσεις της, ώστε να μπορέσει να αντιμετωπίσει τις διογκούμενες απειλές στον κυβερνοχώρο.

Οι επιθέσεις σημειώθηκαν τον Οκτώβριο και τον Νοέμβριο και στόχευσαν σούπερ μάρκετ σε τουλάχιστον 12 ευρωπαϊκές χώρες, με τη Γαλλία να έχει πληγεί περισσότερο. Το Παρίσι απέδωσε τις επιθέσεις στο Ιράν, το οποίο αρνείται οποιαδήποτε εμπλοκή.

«Σήμερα ήταν τα ψυγεία, αύριο μπορεί να είναι οι δρομολογητές»

Η προειδοποίηση έρχεται σε μια περίοδο που η Ευρώπη αντιμετωπίζει πολυάριθμα περιστατικά στον κυβερνοχώρο, τα οποία προκαλούν ανησυχία όχι μόνο στις κυβερνήσεις αλλά και στους πολίτες, αναφορικά με την ευπάθεια της κοινωνίας και την ετοιμότητα της ηπείρου απέναντι σε μελλοντικές απειλές.

«Η ασφάλεια δεν πρέπει και δεν μπορεί να αποτελεί εκ των υστέρων σκέψη», δήλωσε στο Γαλλικό Πρακτορείο (AFP) ο Γιούχαν Λεπασάαρ, εκτελεστικός διευθυντής του ENISA, του Οργανισμού της ΕΕ για την Κυβερνοασφάλεια.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Κώστας Γιαννόπουλος: «Έχασα στην αγκαλιά μου, ό,τι πολυτιμότερο είχα»

«Σήμερα ήταν τα ψυγεία, αύριο μπορεί να είναι οι δρομολογητές (routers), μεθαύριο οι οικιακές συσκευές, και ούτω καθεξής».

Ο Εσθονός αξιωματούχος σημείωσε ότι όλα αυτά τα περιστατικά μπορούν να αποφευχθούν, υπογραμμίζοντας όμως ότι η κυβερνοασφάλεια έχει κόστος. Το ερώτημα, όπως είπε, είναι: «Είμαστε έτοιμοι να επενδύσουμε για να το επιτύχουμε;».

«Όταν εξετάζουμε το τοπίο των απειλών, η εικόνα δεν είναι και τόσο ρόδινη», τόνισε.

Τα πρόσφατα περιστατικά είναι πολλά και διαφορετικά. Ξεκινούν από την ευπάθεια στη γλώσσα προγραμματισμού PHP, η οποία ανάγκασε πολλές κυβερνήσεις της ΕΕ να θέσουν εκτός λειτουργίας τους ιστοτόπους τους, ώστε να μην τους εκμεταλλευτούν χάκερ. Φτάνουν μέχρι το κύμα επιθέσεων σε ψυγεία σούπερ μάρκετ και τράπεζες αίματος στη Γαλλία και σε οκτώ ακόμη χώρες, οι οποίες οφείλονταν σε ευπάθειες παρωχημένου λογισμικού.

Παράλληλα, οι κυβερνοαπειλές εξελίσσονται και γίνονται πιο ορατές, εν μέρει εξαιτίας της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ). Οι οργανισμοί υποχρεώνονται πλέον να συμβαδίζουν με τις εξελίξεις στα μοντέλα ΤΝ, σε ένα είδος «κούρσας εξοπλισμών» στον κυβερνοχώρο.

«Οι πρόσφατες εξελίξεις, όχι μόνο στα προηγμένα μοντέλα ΤΝ αλλά και στα περιστατικά κυβερνοασφάλειας σε συστήματα ψύξης σε όλη την ΕΕ, αναδεικνύουν τα επιχειρησιακά κενά, καθώς και την ανάγκη για έγκαιρη ανταλλαγή πληροφοριών και συντονισμό», δήλωσε χαρακτηριστικά ο αξιωματούχος.

Η Τεχνητή Νοημοσύνη ως «πολλαπλασιαστής ισχύος»

Ο ENISA χαρακτηρίζει την ΤΝ «πολλαπλασιαστή ισχύος», καθώς επιτρέπει σε χάκερ και σε εταιρείες που αμύνονται να εντοπίζουν ευπάθειες πολύ γρηγορότερα. «Τα δεδομένα που συνέθεσαν οι ερευνητές δείχνουν ότι το χρονικό διάστημα μεταξύ της ανακάλυψης μιας ευπάθειας και της αξιοποίησής της ως όπλο πλησιάζει το μηδέν», αναφέρει η έκθεση. Όπως προκύπτει, σύντομα οι εταιρείες μπορεί να μην έχουν καθόλου χρόνο για να προστατευτούν από ευπάθειες, από τη στιγμή που τα συστήματα τίθενται σε λειτουργία.

Η έκθεση επισημαίνει επίσης ότι η τεχνητή νοημοσύνη αιχμής (frontier AI) επηρεάζει σημαντικά τη διαχείριση των ευπαθειών, μειώνοντας τους χρόνους απόκρισης και εφαρμογής διορθωτικών ενημερώσεων (patches). Αυτό σημαίνει ότι οι εταιρείες μπορούν να τη χρησιμοποιούν για να εντοπίζουν προληπτικά τα κενά ασφαλείας και να τα διορθώνουν προτού τα εκμεταλλευτούν οι χάκερ.

Πέρα από τον εντοπισμό ευπαθειών σε μεγάλη κλίμακα, η τεχνολογία αυτή θα ενισχύσει και τα υφιστάμενα «όπλα» των κυβερνοεγκληματιών. Τα εργαλεία ΤΝ επιτρέπουν, για παράδειγμα, όλο και πιο πειστικές επιχειρήσεις ηλεκτρονικού ψαρέματος (phishing), με βίντεο, ήχο και μηνύματα τύπου deepfake για την εξαπάτηση των χρηστών, αλλά και «τροφοδοσία των συστημάτων με εσφαλμένα δεδομένα, διαταράσσοντας έτσι την εταιρική λειτουργία».

Η απάντηση της Ευρώπης

Η ΕΕ έχει θεσπίσει πλήθος κανόνων για την ενίσχυση της κυβερνοασφάλειας στην Ένωση. Ο ENISA εκτιμά ότι υπάρχουν ακόμη περιθώρια για περισσότερες δράσεις, μια θέση που δύσκολα αμφισβητείται υπό το φως του πρόσφατου κύματος περιστατικών. Παρά το γεγονός ότι η εφαρμογή του πλαισίου ξεκίνησε τον Οκτώβριο του 2024, αυτό δεν έχει ενσωματωθεί ακόμη στο δίκαιο όλων των κρατών μελών της ΕΕ.