Ένα μικρό οδοιπορικό αναμνήσεων με τα θερινά σινεμά του Ηρακλείου

Ο μέγιστος «Λούκι» (ένας είναι ο Λούκι…) σε ένα από τα αμέτρητα μουσικά διαμάντια που άφησε πίσω του είναι τα «Τα θερινά σινεμά», στο οποίο περιγράφει με τον καλύτερο τρόπο τις φεγγαρόφωτες νύχτες με το άρωμα του γιασεμιού και του αγιοκλήματος μέσα στους καλοκαιρινούς κινηματογράφους…

Μπορεί ανάλογες στιγμές να έχει ζήσει ο κάθε ένας και η κάθε μια και σε άλλους χώρους, αλλά -κακά τα ψέματα- μες τα θερινά σινεμά είχε άλλη αίσθηση… Επρόκειτο για μια θερινή μυσταγωγία που όσοι την έχουν ζήσει ξέρουν τι σημαίνει…

Κάθε καλοκαίρι περιμέναμε να πέσει ο ήλιος και μαζί με τη δροσιά της νύχτας να πάρει μπρος η μηχανή των θερινών σινεμά. Στην οθόνη να «πέφτουν» οι τίτλοι της ταινίας και να σταματά ο χρόνος. Να ξεχνάμε μαθήματα (εμείς τότε) δουλειές και υποχρεώσεις οι μεγαλύτεροι και να μετέχουμε όλοι στην υπόθεση του έργου.

Ο «Γαλαξίας» Φωτογραφία: cinema-her.com/soft.htm

Τα θερινά σινεμά δεν ήταν απλώς τόποι προβολής ταινιών, αλλά καταφύγια συναισθημάτων, εκεί όπου το παρόν αγκάλιαζε το παρελθόν και το καλοκαίρι αποκτούσε ήχο, φως, καρδιά και αρώματα…

Το Ηράκλειο ήταν από τις «Μητροπόλεις» των θερινών κινηματογράφων, φτάνοντας κάποια στιγμή να έχει περισσότερους και από την Αθήνα! Όχι όμως πλέον… Οι ιστορικοί θερινοί κινηματογράφοι της πόλης δεν υπάρχουν πια…

Έχουν δώσει τη θέση τους σε πολυκατοικίες, χώρους στάθμευσης, σκέτα οικόπεδα και σε κάθε άλλο που μπορεί να γεμίσει τον αστικό ιστό με οτιδήποτε δεν θυμίζει αυτές τις καλοκαιρινές νύχτες μες τα θερινά τα σινεμά…

Το «Παλλάς» σήμερα Το «Παλλάς» τώρα

Συναντήσαμε τον κ. Αλκιβιάδη Σαββάκη, ιδιοκτήτη του θρυλικού «Ρομάντικα» ο οποίος βοήθησε να κάνουμε ένα μικρό ταξίδι στο χρόνο και θα θυμηθούμε (εμείς οι… bommers των 50φεύγα) κάποιες από εκείνες τις αξέχαστες βραδιές…

Αρχικά για το πως προέκυψε η δημιουργία του κινηματογράφου, ο κ. Σαββάκης μας είπε: «Η ιδέα ήταν του πατέρα μου Κωνσταντίνου Σαββάκη. Ήταν δάσκαλος και ανήσυχο για την εποχή του πνεύμα. Πάντα του άρεσε να ψάχνει και να δημιουργεί διαφορετικά, ξεχωριστά πράγματα και έτσι το 1967 έφτιαξε τον κινηματογράφο “Ρομάντικα”».

Για τις ταινίες που έπαιζε, το πρόγραμμά τους, αλλά και τη χρονική διάρκεια κάθε σεζόν, ο κ. Σαββάκης τονίζει: «Εκείνη την εποχή, αλλά και αργότερα, ο κινηματογράφος ήταν η βασική επιλογή διασκέδασης για όλο τον κόσμο. Παίζαμε ταινίες κάθε είδους, τόσο ελληνικές, όσο και ξένες.

Ξεκινούσαμε περίπου μετά το Πάσχα και παίζαμε μέχρι τα τέλη του Σεπτέμβρη όταν ερχόντουσαν τα πρωτοβρόχια. Κάθε εβδομάδα προβάλλαμε τρεις διαφορετικές ταινίες, σε δυο προβολές».

Το Ηράκλειο ήταν γεμάτο θερινούς κινηματογράφους και ο συναγωνισμός ανάμεσά τους έντονος, όλοι όμως είχαν «δουλειά» όπως αναφέρει ο κ. Σαββάκης: «Θυμάμαι κάποτε στο Ηράκλειο να υπάρχουν περισσότεροι από 20 θερινοί κινηματογράφοι. Άλλοι μεγαλύτεροι, άλλοι μικρότεροι. Όλοι είχαμε στην Πλατεία Ελευθερίας το χώρο όπου διαφημίζαμε τις ταινίες, ενώ όσοι ήμασταν εκτός κέντρου βάζαμε σταντ και σε άλλα μέρη, πέριξ του κινηματογράφου.

Ο κόσμος ερχόταν μπορεί και δύο φορές την εβδομάδα στον κινηματογράφο. Θυμάμαι χαρακτηριστικά να παίζουμε την ταινία «Ο Πατούχας» και να κόβουμε 1700 εισιτήρια σε ένα βράδυ!».

Το «Ρομάντικα» τώρα

Το πέρασμα του χρόνου όμως, η εξέλιξη της τεχνολογίας, αλλά και η αλλαγές των γενεών και του τρόπου διασκέδασής τους, έφεραν το τέλος των θερινών κινηματογράφων: «Το “Ρομάντικα” έκλεισε το 2004. Ήταν η εποχή που είχαν αρχίσει να κυριαρχούν τα dvd και οι κατ’ οίκον προβολές που προτιμούσε ο κόσμος», λέει ο κ. Σαββάκης, ενώ για το αν σκέφτεται να τον λειτουργήσει ξανά: «Είναι πάρα πολύ δύσκολο. Θέλει προσωπικό και καινούργια μηχανήματα. Πλέον δεν υπάρχουν ταινίες για τη μηχανή προβολής που έχουμε. Όλα έχουν γίνει ψηφιακά και το κόστος είναι κατά πολύ μεγαλύτερο από παλαιότερα. Δεν αρκεί πλέον να έχεις τον χώρο…».

Τα θερινά σινεμά πλέον είναι ένα κομμάτι από τις πιο ζεστές αναμνήσεις των νιάτων μας. Τα καλοκαίρια μας ήταν συνυφασμένα μαζί τους, κάτω από τον έναστρο ουρανό και ανάμεσα σε ψιθύρους και γέλια μεταξύ των φίλων.

Στην περιοχή του Μασταμπά που μεγάλωσε ο υπογράφων υπήρχαν πέραν του «Ρομάντικα» (Λευθεραίου και Πατριάρχου Φωτίου), ο «Γαλαξίας» (Ακαδημίας τότε Ανδρέα Παπανδρέου τώρα 96), η «Αίγλη» (Παπαγιάννη Σκουλά, τέρμα Θερίσου).

Εξίσου πολλοί και οι άλλοι συνοικιακοί θερινοί κινηματογράφοι. Η «Αντυάννα», στις Πατέλες, η «Μαρίνα» επίσης στις Πατέλες, ο «Ηρόδοτος» στη Νέα Αλικαρνασσό, ο «Κρόνος» στον Πόρο που ήταν και θερινός και φυσικά το «Παλλάς» κάτω από το «Καπετανάκειο».

Παράλληλα υπήρχαν κινηματογράφοι με συρόμενη οροφή που μετατρέπονταν σε θερινούς, όπως το «Ολύμπια» στην πάροδο 62 Μαρτύρων, αλλά και ο «Ορφέας» με θεματικές ταινίες ενηλίκων. Ακόμα περισσότεροι ήταν τις δεκαετίες του ’60 και του ’70…

Την παρούσα στιγμή δεν υπάρχουν πολλά θερινά σινεμά στο Ηράκλειο, όμως όσο κι αν αλλάζουν οι εποχές, θα υπάρχει πάντα ένας τόπος όπου η καρδιά θα ταξιδεύει ελεύθερα.

Και ο τόπος αυτός είναι οι καλοκαιρινοί κινηματογραφικοί χώροι…