Κρήτη: Γιατί ορισμένες ελιές μαυρίζουν πριν αρχίσει το λιομάζωμα;

Το φθινόπωρο αποτελεί μια από τις σημαντικότερες περιόδους για τους ελαιοπαραγωγούς της Κρήτης. Καθώς πλησιάζει το λιομάζωμα, αρκετοί παρατηρούν ότι ορισμένες ελιές αρχίζουν να σκουραίνουν ή να αποκτούν μαύρο χρώμα νωρίτερα από άλλες. Πρόκειται για φυσιολογική εξέλιξη της ωρίμανσης ή για ένδειξη προβλήματος;

Η ελιά αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της αγροτικής οικονομίας της Κρήτης, με χιλιάδες οικογένειες να συνδέουν το εισόδημά τους με την παραγωγή ελαιολάδου.

Από το Ηράκλειο και το Λασίθι μέχρι το Ρέθυμνο και τα Χανιά, οι ελαιοπαραγωγοί παρακολουθούν αυτή την περίοδο την κατάσταση των καρπών, προσπαθώντας να προσδιορίσουν την κατάλληλη στιγμή για τη συγκομιδή.

Ένα από τα συχνότερα ερωτήματα αφορά το χρώμα της ελιάς και ειδικότερα το πρόωρο μαύρισμα ορισμένων καρπών.

Το μαύρισμα μπορεί να αποτελεί φυσιολογική ωρίμανση

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Ηράκλειο: Στο νοσοκομείο άνδρας μετά από άγριο ξυλοδαρμό – Συναγερμός στο ΕΚΑΒ

Η αλλαγή του χρώματος αποτελεί μέρος της φυσιολογικής διαδικασίας ωρίμανσης της ελιάς.

Οι πράσινοι καρποί αρχίζουν σταδιακά να αλλάζουν απόχρωση, αποκτώντας μοβ, ιώδεις και τελικά πιο σκούρους χρωματισμούς.

Η διαδικασία συνδέεται με μεταβολές στις φυτικές χρωστικές, μεταξύ των οποίων και οι ανθοκυανίνες.

Ωστόσο, δεν ωριμάζουν όλοι οι καρποί με τον ίδιο ρυθμό.

Ακόμη και στο ίδιο δέντρο, ορισμένες ελιές μπορεί να παραμένουν πράσινες ενώ άλλες έχουν ήδη σκουρύνει.

Γιατί δεν αλλάζουν χρώμα όλες οι ελιές ταυτόχρονα;

Η ποικιλία, η έκθεση στον ήλιο, η θέση του καρπού στο δέντρο και οι περιβαλλοντικές συνθήκες επηρεάζουν την πορεία της ωρίμανσης.

Οι καρποί που βρίσκονται σε διαφορετικά σημεία της κόμης δεν δέχονται απαραίτητα την ίδια ηλιακή ακτινοβολία.

Παράλληλα, η διαθεσιμότητα νερού και θρεπτικών στοιχείων μπορεί να επηρεάζει τη συνολική ανάπτυξη του ελαιόκαρπου.

Η ανομοιομορφία, επομένως, δεν αποτελεί από μόνη της απόδειξη ασθένειας.

Πότε το μαύρισμα μπορεί να οφείλεται σε προσβολή;

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται όταν το σκούρο χρώμα συνοδεύεται από αλλοιώσεις στην επιφάνεια ή στο εσωτερικό του καρπού.

Ένας από τους σημαντικότερους εχθρούς της ελιάς είναι ο δάκος.

Η προσβολή από το έντομο μπορεί να προκαλέσει τραυματισμούς και να ευνοήσει την ανάπτυξη δευτερογενών αλλοιώσεων.

Επιπλέον, μυκητολογικές ασθένειες, όπως το γλοιοσπόριο, μπορούν να προκαλέσουν σκούρες κηλίδες και σήψεις στους καρπούς, ιδιαίτερα όταν επικρατούν ευνοϊκές συνθήκες υγρασίας.

Σε αυτές τις περιπτώσεις, το μαύρισμα δεν πρέπει να συγχέεται με την ομαλή αλλαγή χρώματος της ωρίμανσης.

Τι ρόλο παίζει ο καιρός στην Κρήτη;

Οι καιρικές συνθήκες του φθινοπώρου μπορούν να επηρεάσουν τόσο την ωρίμανση όσο και την υγεία του ελαιόκαρπου.

Η θερμοκρασία, οι βροχοπτώσεις και η υγρασία δημιουργούν διαφορετικές συνθήκες από περιοχή σε περιοχή.

Η παρατεταμένη υγρασία μπορεί να ευνοήσει ορισμένες ασθένειες, ενώ η έλλειψη νερού επηρεάζει την ανάπτυξη και την κατάσταση των καρπών.

Αυτό εξηγεί γιατί ακόμη και γειτονικοί ελαιώνες ενδέχεται να παρουσιάζουν διαφορετική εικόνα.

Σημαίνει το μαύρο χρώμα ότι πρέπει να αρχίσει το λιομάζωμα;

Όχι απαραίτητα.

Η επιλογή της κατάλληλης στιγμής συγκομιδής δεν εξαρτάται αποκλειστικά από το εξωτερικό χρώμα της ελιάς.

Οι παραγωγοί χρειάζεται να λαμβάνουν υπόψη την ποικιλία, τον βαθμό ωρίμανσης, την υγεία του καρπού, τις καιρικές συνθήκες και τον επιθυμητό τύπο ελαιολάδου.

Η πολύ πρώιμη συγκομιδή μπορεί να επηρεάσει την απόδοση σε λάδι.

Από την άλλη πλευρά, η υπερβολική καθυστέρηση μπορεί να αυξήσει την έκθεση του καρπού σε κινδύνους υποβάθμισης.

Τι πρέπει να ελέγχουν οι παραγωγοί;

Όταν εμφανίζονται ασυνήθιστα σκούροι καρποί, έχει σημασία να εξετάζεται εάν πρόκειται για ομοιόμορφη αλλαγή χρώματος ή για εντοπισμένες αλλοιώσεις.

Η παρουσία κηλίδων, μαλακών ή σαπισμένων σημείων και καρπόπτωσης μπορεί να απαιτεί περαιτέρω έλεγχο.

Οι παραγωγοί μπορούν να απευθύνονται σε γεωπόνους ή στις αρμόδιες γεωργικές υπηρεσίες, ώστε να διαπιστωθεί η αιτία.

Η χρήση φυτοπροστατευτικών προϊόντων δεν πρέπει να γίνεται χωρίς διάγνωση και χωρίς τήρηση των εγκεκριμένων οδηγιών.

Η ποιότητα του ελαιολάδου ξεκινά από τον ελαιώνα

Η κατάσταση του καρπού πριν από τη συγκομιδή αποτελεί σημαντικό παράγοντα για την ποιότητα του παραγόμενου ελαιολάδου.

Οι υγιείς καρποί, η σωστή μεταφορά και η έγκαιρη ελαιοποίηση συμβάλλουν στη διατήρηση των ποιοτικών χαρακτηριστικών του προϊόντος.

Η αποφυγή παρατεταμένης αποθήκευσης των ελιών πριν από την έκθλιψη είναι επίσης σημαντική.

Το μαύρισμα της ελιάς πριν από το λιομάζωμα δεν σημαίνει πάντα ότι υπάρχει πρόβλημα. Μπορεί να αποτελεί φυσιολογικό στάδιο ωρίμανσης, αλλά όταν συνοδεύεται από κηλίδες, σήψεις ή άλλες αλλοιώσεις χρειάζεται προσεκτική αξιολόγηση. Για τους ελαιοπαραγωγούς της Κρήτης, η σωστή διάγνωση είναι καθοριστική τόσο για τη συγκομιδή όσο και για την ποιότητα του ελαιολάδου.