Ευθυμιόπουλος στο CRETAONE 102,3: «Ισραήλ, Λίβανος και Ιράν σε εύθραυστη ισορροπία – Η ένταση θα συνεχιστεί ακόμη και χωρίς πόλεμο»

Ο ρόλος των ΗΠΑ, η επιρροή της Χεζμπολάχ και η στρατηγική του Ιράν σε μια κρίση που αλλάζει μορφή αλλά δεν τελειώνει

Την εκτίμηση ότι δεν πρόκειται να υπάρξει ουσιαστική λύση στο άμεσο μέλλον και ότι ακόμη και χωρίς γενικευμένο πόλεμο η ένταση θα συνεχιστεί με άλλες μορφές, όπως μυστικές επιχειρήσεις και στοχευμένες ενέργειες, διατηρώντας την περιοχή σε μια παρατεταμένη περίοδο αβεβαιότητας, εξέφρασε μιλώντας στο ραδιόφωνο του CRETAONE 102,3 ο καθηγητής Διεθνούς Ασφάλειας και Στρατηγικής Μάριος Ευθυμιόπουλος, με αφορμή την επικείμενη επικοινωνία μεταξύ του πρωθυπουργού του Ισραήλ, Μπέντζαμιν Νετανιάχου και του προέδρου του Λιβάνου, Ζοζέφ Αούν για κατάπαυση του πυρός

Ο ρόλος των ΗΠΑ και η έμμεση διαμεσολάβηση

Ο κ. Ευθυμιόπουλος, μιλώντας στην εκπομπή Newsroom και στον Γιάννη Ραψομανίκη, ξεκαθαρίζει εξαρχής ότι για να γίνει κατανοητή η εξέλιξη αυτή θα πρέπει να διαφοροποιηθούν ορισμένα βασικά δεδομένα, κυρίως ως προς το πώς αντιμετωπίζονται από τις Ηνωμένες Πολιτείες το Ισραήλ και ο Λίβανος. Το Ισραήλ, όπως τονίζει, αποτελεί εδώ και δεκαετίες έναν σταθερό και στρατηγικό εταίρο της Ουάσιγκτον για πολλούς λόγους, ενώ αντίθετα ο Λίβανος προσεγγίζεται περισσότερο μέσα από την οικονομική του λειτουργία και τον ιδιωτικό του τομέα.

Περιγράφει μάλιστα την εμπειρία του από πρόσφατο ταξίδι στη Βηρυτό, επισημαίνοντας ότι ο τρόπος σκέψης, η διαπραγμάτευση και η υλοποίηση επιχειρηματικών δραστηριοτήτων στον Λίβανο θυμίζουν έντονα τις Ηνωμένες Πολιτείες, κάτι που εξηγεί γιατί η χώρα αυτή στρέφεται συχνά προς την αμερικανική επιρροή.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, οι Ηνωμένες Πολιτείες επιχειρούν να αξιοποιήσουν την ευκαιρία ώστε να δημιουργηθεί ένας δίαυλος επικοινωνίας, ακόμη και έμμεσος, μεταξύ Λιβάνου και Ισραήλ. Το Ισραήλ από την πλευρά του επιθυμεί αυτή τη διαδικασία, καθώς η ίδια η ύπαρξη διαπραγμάτευσης λειτουργεί προς την κατεύθυνση της αναγνώρισής του από τον Λίβανο σε επίπεδο πραγματικότητας, ενώ ταυτόχρονα ανοίγει τον δρόμο για να τεθούν επί τάπητος κρίσιμα ζητήματα ασφάλειας.

Η Χεζμπολάχ και η πολυπλοκότητα του Λιβάνου

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Ανδρέας Μικρούτσικος: Νέα δοκιμασία με την υγεία του

Στο επίκεντρο αυτών των ζητημάτων βρίσκεται η Χεζμπολάχ, η οποία, όπως υπογραμμίζει, δεν είναι απλώς μια στρατιωτική οργάνωση αλλά μια δομή που λειτουργεί σχεδόν παρακρατικά. Διαθέτει στρατιωτικό σκέλος που θεωρείται τρομοκρατικό από τη Δύση, αλλά και πολιτικό σκέλος που παραμένει ενεργό, ενώ ταυτόχρονα έχει αναπτύξει ένα πλήρες δίκτυο παροχής υπηρεσιών στις περιοχές όπου κυριαρχεί. Εδώ και περίπου τρεις δεκαετίες, όπως σημειώνει, παρέχει ηλεκτρικό ρεύμα, νερό, τηλεπικοινωνίες και ένα παράλληλο οικονομικό σύστημα, διαμορφώνοντας ουσιαστικά μια αυτόνομη πραγματικότητα στον νότιο Λίβανο.

Αυτό ακριβώς καθιστά εξαιρετικά δύσκολη οποιαδήποτε προσπάθεια αποδυνάμωσης ή ενσωμάτωσής της, καθώς δεν πρόκειται μόνο για στρατιωτική ισχύ αλλά για κοινωνική και πολιτική επιρροή βαθιά ριζωμένη. Ο καθηγητής εξηγεί ότι για να υπάρξει ουσιαστική αλλαγή θα απαιτηθούν δεκαετίες, καθώς θα πρέπει το λιβανέζικο κράτος να ανακτήσει την εμπιστοσύνη των πολιτών, να επεκτείνει την παρουσία του και να δημιουργήσει μια νέα ενιαία ταυτότητα, κάτι που σήμερα δεν υφίσταται.

Η κατάσταση περιπλέκεται ακόμη περισσότερο από την εσωτερική σύνθεση του Λιβάνου, όπου συνυπάρχουν διαφορετικές θρησκευτικές και κοινωνικές ομάδες, καθώς και μεγάλος αριθμός εκτοπισμένων πληθυσμών. Ο ίδιος επισημαίνει ότι η χώρα, που κάποτε είχε πλειοψηφικά χριστιανικό πληθυσμό, έχει αλλάξει σημαντικά δημογραφικά, ενώ μεγάλο μέρος του πληθυσμού της βρίσκεται πλέον εκτός συνόρων. Παράλληλα, ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η κατάσταση στα σύνορα με τη Συρία, όπου όπως περιγράφει, δεν υπάρχει ουσιαστικός έλεγχος, με αποτέλεσμα τη συνεχή διείσδυση ένοπλων ομάδων και τη δημιουργία εντάσεων.

Ιράν, στρατιωτική πίεση και αβέβαιες εξελίξεις

Σε ό,τι αφορά τον ευρύτερο γεωπολιτικό σχεδιασμό, ο καθηγητής εξηγεί ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες διατηρούν εκτεταμένη στρατιωτική παρουσία στη Μέση Ανατολή, επιδιώκοντας να ελέγχουν κρίσιμες περιοχές και διαύλους. Η αποστολή στρατευμάτων στην περιοχή λειτουργεί συμπληρωματικά προς τη διπλωματία, ενισχύοντας την πίεση σε περιπτώσεις διαπραγματεύσεων.

Στο πλαίσιο αυτό εντάσσεται και η στάση απέναντι στο Ιράν, το οποίο επιδιώκει να παρουσιάζεται ως μεγάλη περιφερειακή δύναμη. Το πυρηνικό του πρόγραμμα λειτουργεί κυρίως ως διαπραγματευτικό εργαλείο, ενώ η συμμετοχή του σε συνομιλίες με μεγάλες δυνάμεις ενισχύει την εικόνα ισχύος που θέλει να προβάλλει. Ωστόσο, οι απαιτήσεις των Ηνωμένων Πολιτειών δεν μπορούν να γίνουν αποδεκτές από την Τεχεράνη, γεγονός που οδηγεί σε αδιέξοδο.

Την ίδια στιγμή, οι εξελίξεις συνδέονται με τον έλεγχο κρίσιμων θαλάσσιων περασμάτων, όπως τα Στενά του Ορμούζ, τα οποία επηρεάζουν άμεσα το παγκόσμιο εμπόριο. Ο καθηγητής τονίζει ότι ο πραγματικός φόβος στις αγορές δεν είναι απαραίτητα το κλείσιμο αυτών των στενών, αλλά η πιθανότητα διαταραχής.

Καταλήγοντας, εκτιμά ότι δεν πρόκειται να υπάρξει ουσιαστική λύση στο άμεσο μέλλον και ότι ακόμη και χωρίς γενικευμένο πόλεμο, η ένταση θα συνεχιστεί με άλλες μορφές, όπως μυστικές επιχειρήσεις και στοχευμένες ενέργειες, διατηρώντας την περιοχή σε μια παρατεταμένη περίοδο αβεβαιότητας. 

Παρακολουθήστε το σχετικό απόσπασμα: